Сөмбөл һөйөүе

Кешеләр менән үтә аралашып бар­маған ты­й­наҡ холоҡло был ағай ҡасан да булһа ғаилә ҡорор тип уй­ламаған­да, бик йыраҡтан кәләш ал­ды ла ҡайт­ты. Таһир ағай менән Әнисә еңгә тыры­шып донъя көтөп ал­ды ла кит­те. Еңгәнең ҙурайып кил­гән улы ла бар ине. Уныһын Сөмбөл бер нисә көн үт­кәс кенә, Таһир ағаларының ҡапҡаһы янын­да күреп аптырағай­ны.

– Сәләм, мин – Сөмбөл, һин кем булаһың? – тип ҡыҙыҡһыны­уынан ил­гәҙәк ҡыҙыҡай малай янына килеп тә ет­те. Иашинаһы менән уй­нап ул­тырған малай, һикереп тороп уҡ баҫты. Сөмбөл­дөң ихлас­лап ҡул һуҙып тороуын күргәс, битен соҡорайтып, йыл­майып уҡ ебәрҙе лә, тап ололарса, ҡояш­та янған ҡул­дарын салбар балағына ҡат-ҡат һөр­төп, ҡыҙға һон­до:

– Һаумы, мин – Айгизәр!

Тәүге таны­шыуҙары шул бул­ды. Ул көн­дө, Сөмбөл, эй, ҡыу­анғай­ны яңы дуҫ табы­уына. Ә көҙгөһөн малай тап уларҙың синыфына уҡырға кил­гәс, шат­лығы икеләтә арт­ты. Синыфташ ҡыҙҙары менән дә бик аралашып бар­маған ҡыҙға әхирәт­тәрен Айгизәр ал­маш­тыра ине. Күңел­ле хәбәрҙәр һөй­ләшеп бергә мәктәп­кә барыуҙар, бер пар­та ар­тын­да ул­тырыуҙар, Сөмбөл­дөң ай-вайына ҡарамай, рюкзагын йөкмәп ҡайтыуҙар, бергәләп өйгә эш эш­ләүҙәр... Иң беренсе футбол уй­нарға ла, балыҡ ҡар­маҡларға ла унан өй­рән­де бит ҡыҙ. Айгизәр ҙә, дуҫ малайҙар уйынға саҡырһа – уй­нар, ярҙам һораһа – ярҙамлашыр ине, әммә уларға үтә ылығып бар­маны.

Шулай йыл­дар үтә торҙо, туғыҙынсы синыфты тамамлағас, уҡыу ал­дынғыһы Айгизәр ҡыҙға баш ҡалалағы гимназияға уҡырға китеүен әйт­те. Сөмбөл аптырауҙан моңһоуланып ҡал­ды. Ирен­дәрен саҡ ҡыбыр­ҙатып:

– Ҡот­лайым, – тип кенә әйтә ал­ды.

Шул йыл­дың йәйе ғүмерен­дә иң тиҙ үт­кән каникулы булған­дыр ҡыҙҙың. Айгизәр ҡалаға китер көн­дәр яҡын­лашҡан һайын тик Сөмбөл янын­да булырға тырыш­ты: ай­лы төн­дәрҙә етәкләшеп йылға ярҙары буй­лап йөрөүҙәр, тау башына менеп, йон­доҙҙар һанауҙар, юҡҡа-барға иҫәр­ләнеп, шаяры­шып көлөшөүҙәр...

Бына август­тың һуңғы һанаулы көн­дәре... Ир­тәгә егет­кә юлға сығырға булғас, таңды бергә ҡаршы­ларға һөй­ләш­кәй­не уләр. Айгизәр ул кисте нисектер, аҙ һүҙле бул­ды.

– Мин һиңә хат­тар яҙып торор­мон, һин дә мине онотма, йы­шыраҡ ҡайт, йәме, – тип Сөмбөл, көлкө хәл­дәр иҫләп, тын­лыҡты боҙорға тырышһа ла, килеп сыҡманы. Шул саҡ егет, ҡыҙға ниҙер әйтергә теләгән­дәй, туҡтап ҡал­ды. Яңы ғына офоҡтан һыҙылып тәүге ҡояш нурҙары ла күренә баш­лаған ине ин­де.

Айгизәрҙең ҡарашы ни аңлатҡанын һүҙҙәр менән әйтеп биреү мөмкин түгел ине.

Егет, ҡапыл Сөмбөл­дө күтәреп алып, зыр өйөрөл­т­тө лә, иҫен йы­йған арала уның ирен­дәренән һурып үбеп ал­ды!

– Айгизәр!.. Ни... Ни эш­ләүең был­? – Сөмбөл оялы­шынан ни эш­ләргә бел­мәне.

– Сөмбөл!.. Сөмбөлөм минең!.. Һаман да аңламайһыңмы ни­? Яратам бит мин һине, матурым! – Егет шул һүҙҙәре менән ҡыҙҙы йылы ҡосағына ал­ды. Шулай оҙаҡ ҡына һүҙһеҙ торҙолар. Уй­ламаған­да килеп сыҡҡан был хәл­дә үҙен нисек тоторға бел­мәгән Сөмбөл, оялы­шынан бер һүҙ ҙә өн­дәш­мәне. Ә егет уға шул тиклем текләп ҡарай, әйтерһең, үҙенең әйтел­мәгән һорауҙарына яу­ап эҙләй кеүек.

Тын­лыҡ...Ара-тирә ҡош­тар та­уы­шы ишетелә, сиңер­т­кәләр сырыл­дай... Их, шун­да телһеҙ кеше кеүек ҡалғаны өсөн ҡыҙ үкен­де аҙаҡтан... Айгизәр уға оҙаҡ ҡына ҡарап торғас, ип­ләп кенә уны ҡосағынан ысҡын­дырҙы. Бер һүҙ өн­дәш­мәй, етәкләп, а­уыл яғына ҡарай юл­лан­ды. Ҡапҡа төбөнә ет­кәс, ҡы­йыуланып китеп, ҡыҙҙы йәнә бер үбеп ал­ды һәм:

– Ярай, хуш! Мине онотма! – тине лә, үҙҙәренең өйө яғына боролоп китеп барҙы.

Ир­тәгәһенә ул юлға сыҡты... Таһир ағай, Әнисә еңгә, Сөмбөл­дөң ата-әсәһе, бар күрше-тирә егет­кә матур теләктәр теләп, оҙатырға сыҡты. Ә ҡыҙ, иҫәркәй, тәҙрә ҡорғаны аш ғына һаубул­лаш­ты дуҫы менән. Айгизәр а­уыл­даш­тары менән хуш­лашып торһа ла , ике күҙе Сөмбөл­дәрҙең ҡапҡаһын­да бул­ды, ҡыҙҙы көт­тө. Аҙаҡҡы минутҡа тиклем һөйгәненең йүгереп килеп сығырына өмөт ит­те.

Яңы уҡыу йылы баш­лан­ды. Ҡыҙ баш­та егет­тән шыл­тыратыуҙар, ҡыҫҡа ғына хәбәрҙәр көт­тө. Ә егет өн­дәш­мәне. Һөйгәненән хат-хәбәр бул­мағас, ҡыҙ үҙе лә яҙманы. Тик Айгизәрһеҙ хәтәр күңелһеҙ ине Сөмбөл­гә. Башҡа берәү ҙә яҡын дуҫын алыш­тыра ал­маны. Уҡыуҙан ҡайтыр ҙа, һағынып-зарығыуҙарын баҫыр өсөн, тиҙерәк бергә үт­кән болон­дарға, йылға буйҙарына ашығыр ине.

Бына тәүге сирек аҙағына ла ет­те. Ҡыҙ ашҡынып, Айгизәрҙе көт­тө. Осрашыуҙарын күҙ ал­дын кил­тереп, уны нисек ҡаршыларын, нин­дәй һүҙҙәр әйтерен үҙ ал­дына ҡат-ҡат һөй­ләнеп йөрөп, ят­лап бөт­тө ин­де.

Күрше ҡапҡа төбөнә машина килеп туҡтаған та­уыш­ты ишетеп ашҡынып тәҙрә ҡорғаны аша урамға баҡты. Еегет­тең буй-һынын күреү менән, Сөмбөл­дөң йөрәге ярһып тибергә кереш­те. Күпме тапҡыр күңел­дә бөрөләнеп кил­гән хистәрен һүн­дергә тыры­шып, “Юҡ, был һөйөү түгел, балалыҡ ма­уығы­уы”, – тип үҙен йыу­атып маташһа ла , Айгизәрҙе күреү менән бит­тәре ал­ланып, үҙен ҡайҙа итергә бел­мәне. Осрашыу ҡайһылайыраҡ булыр икән­? Һағыныуҙан, ныҡ тулҡын­лан­ды ҡыҙ.

Кисен Әнисә еңгә килеп ин­де:

– Сөмбөл, Айгизәр ҡайты, улым беҙҙең менән күреш­кәс тә, һинең хаҡта һораша һал­ды.

Был һүҙҙәрҙән оялсан ҡыҙҙың йөҙөнә алһыулыҡ йүгерҙе. Шул уҡ ваҡыт­та күңелен әйтеп бирә ал­маҫлыҡ шат­лыҡ тойғоһо биләп ал­ды: Айгизәр уны онотмаған, ә ул, иҫәркәй, әл­лә ниҙәр уй­лап йөрөй. Сөмбөл, һөйгәнен күрер өсөн, йүгереп сығып кит­те. Ҡайһы саҡ мөхәббәтеңде аңлау өсөн бер-береңдән аҙға ғына йырағыраҡ булыр кәрәктер.

Лилиә ҠАҺАРМАНОВА,

БДУ студент­каһы